De machine is afgeschreven, maar draait nog. Onderdelen worden schaars en storingen nemen toe. Vervangen of moderniseren? Vijf vragen die de afweging een stuk eenvoudiger maken.
Bas Verhoeven, lead engineer · 18 september 2026 · 7 minuten leestijd
Bij een retrofit blijft het frame en de zware mechaniek van een machine staan. Wat veroudert of slijt wordt vervangen: de besturing, de aandrijvingen, de bekabeling, de beveiliging. Het resultaat is een machine die technisch weer bij de tijd is, voor een deel van de prijs van nieuwbouw.
Dat klinkt aantrekkelijk, en vaak is het dat ook. Maar niet altijd. In de afgelopen jaren hebben we enkele tientallen machines beoordeeld met de vraag of een retrofit zin had. Bij ongeveer een derde was ons advies: niet doen. De vijf vragen hieronder bepalen aan welke kant jouw machine valt.
Dit is de belangrijkste vraag, en de enige die je niet vanachter een bureau kunt beantwoorden. Een gelast stalen frame gaat in de praktijk langer mee dan het bedrijf waar het staat. Geleidingen, spindels, lagers en tandwielkasten slijten wel, maar zijn te reviseren.
Het wordt anders als het frame is vervormd, als er scheuren in lasnaden zitten of als de machine structureel te licht is voor wat hij nu moet doen. Een nieuwe besturing op een versleten machine is weggegooid geld.
Laat de mechaniek daarom eerst inspecteren: speling meten, uitlijning controleren, olie laten analyseren. Dat kost een dag en voorkomt een dure vergissing.
Een retrofit maakt een machine betrouwbaarder en meestal iets sneller. Hij maakt er geen andere machine van. Als je product is veranderd, als de aantallen zijn verdrievoudigd of als het proces fundamenteel anders moet, los je dat niet op met een nieuwe PLC.
Vraag je af: als deze machine morgen weer als nieuw zou zijn, zou ik er dan tevreden mee zijn? Is het antwoord ja, dan is een retrofit kansrijk. Is het antwoord ‘eigenlijk heb ik iets anders nodig’, dan is dat je antwoord.
Veel verouderde machines draaien jaren door zonder problemen. Tot een onderdeel uitvalt dat niet meer leverbaar is. Dan staat de machine niet een dag stil, maar een week of langer.
Breng in kaart welke onderdelen kritisch zijn en of ze nog te krijgen zijn. Let vooral op PLC’s, servoregelaars en bedienpanelen. Fabrikanten kondigen het einde van de ondersteuning jaren vooraf aan. Daarna zijn onderdelen nog een tijd leverbaar als reparatiedeel, vervolgens alleen nog tweedehands.
Zet daar tegenover wat een week stilstand je kost. In ons artikel over de werkelijke kosten van stilstand staat een rekenvoorbeeld.
Als vuistregel kost een complete retrofit 40 tot 60 procent van een vergelijkbare nieuwe machine. Maar vergelijk niet alleen de offertes. Reken ook mee:
Deel je de investering door het aantal jaren dat je ermee vooruit kunt, dan liggen retrofit en nieuwbouw vaak dichter bij elkaar dan de offertes doen vermoeden. Het verschil zit in het bedrag dat je nu moet vrijmaken.
Een ingrijpende modernisering kan betekenen dat de machine opnieuw moet worden beoordeeld op veiligheid. Dat is geen nadeel. Het is vaak juist een reden om het te doen: oudere machines hebben afschermingen en noodstopvoorzieningen die niet meer voldoen aan wat nu gangbaar is.
Wel moet het praktisch kunnen. Bij sommige oude machines is de constructie zo open dat een goede afscherming het werk onmogelijk maakt. Dan loop je vast, hoe goed de besturing ook wordt.
Op basis van die vijf vragen raden we een retrofit af in drie situaties:
Bij Van Rijswijk Profielen stond een profileerlijn uit 2006 die drie keer in een jaar langdurig stilviel door de besturing. Mechanisch was de lijn in orde. De machine deed nog precies wat nodig was. Een retrofit kostte minder dan de helft van een nieuwe lijn en kon in de bouwvak worden uitgevoerd.
Alle vijf de vragen wezen dezelfde kant op. Dat is niet altijd zo, maar als het zo is, is de keuze niet moeilijk. Lees de volledige case.
In het kort
Retrofit is slimmer als de mechaniek goed is, de machine nog doet wat je nodig hebt en de kosten onder de 60 procent van nieuwbouw blijven. Begin altijd met een inspectie van de mechaniek.
Over de auteur
Lead engineer bij Mavero. Werkt sinds 2009 aan besturingen en heeft meer dan dertig retrofits begeleid.
Een inspectie van een dag geeft antwoord op de eerste en belangrijkste vraag.
Een rekenvoorbeeld dat verder gaat dan gemiste omzet per uur.
Lees het artikel →
De eerste zes zie je eerder dan de overuren.
Lees het artikel →